VILAGRAFÍAS

Vilagrafías é unha recreación poético-fotográfica da xeografía visual e sentimental das vilas e cidades galegas.

A poesía e a fotografía teñen o mesmo itinerario e ás veces as mesmas postais na maleta. As vilas estanse a converter no grande escenario da terra, o labirinto perfecto para atopar o corazón perdido das cousas. É ben certo que até agora a vida na cidade era sinónimo de progreso, mais hoxe son moitas as urbes que se converteron en escenarios do desencanto. Así, dende a ilusión ou o medo, as ciudades resultan indefinibles. Do mesmo lugar hai unha visión diúrna e outra nocturna. Unha optimista e outra pesimista. Unha cara árida e outra amable. Un punto de encontro e moitos de desencontro. Desta idea xorde esta proposta, un traballo de escritores e escritoras sobre a súa vila ou cidade emocional que fai agromar a imaxe fotográfica.

As ciudades son topografías da memoria e o sentimento, e tanto a cidade como a fotografía están en continua evolución e definición, por iso estas palabras e imaxes non tratan de documentar as vilas senón de buscar unha nova linguaxe, de reinventar a visión das cidades.

A partir das palabras dos escritores e escritoras que naceron, viven ou senten as vilas, e dende a experiencia cultural e vital as fotografías son coma unha mergullo nos lugares. Neles a imaxe e a sombra chegan a fundirse coa cidade, para facer un exercicio de reflexión sobre os espazos de dentro-fóra, día-noite, observador-actor, tentando recrear o labirinto da cidade, onde fotografía e poesía nun camiño que transcorre en vías paralelas, buscan a súa propia expresión, a expresión da procura do noso imaxinario.

Anxo Cabada

tui

CLAUSURA

Conservo só fragmentos inconexos da súa memoria de neno, de mozo que ficou paralisado de súpeto polo alustro do Terror e da Tristura. Na cidade permanecen ecos do seu corpo a brincar polos carreiros da alameda, no mesmo ámbito do derradeiro instante do seu pai, 30 de outubro de 1936. Dirán: sempre esa teima de convocar a morte do avó en vertixe horizontal de chumbo. Son os fragmentos que gardo, inconexos, da memoria agredida de quen apenas podía falar. Entupíaselle a gorxa no aceno difícil da confidencia, cando nomeaba a vida, a morte do seu pai. E, cara atrás, que medida tan breve de lembranzas nos deixou. Aquela tarde na torre da catedral: a campá que case esmaga o seu corpo de neno. Ou a hora de mediodía e os avisos dos irmáns pola horta adentro: que veñas xantar, que non demores máis. A casa grande, no barrio do Rollo, á que nunca quixo regresar. A nai, dona María Blázquez, centro de todas as horas.

El non podía lembrar e, non obstante, cos anacos mínimos da memoria do meu pai consigo reconstruír unha imaxe de tecidos permanentes, arrecendos de colmado mítico, de droguería popular, temperatura de maio en tarde vagarosa, calellas apretadas entre muros, rúas oblicuas a baixar en procura da ribeira. E de patios interiores, pechados dentro das casas que agatuñan en pirámide construída por lei intelixente de serena acumulación. Claustros de territorio mínimo, ateigados de vexetación entre a que sobrancea algunha árbore de estatura soberana. Xardíns botánicos de xestión privada, familiar, espazos de vontade secreta que a indiscreción vixiante dos ollos tenta revelar desde a altura onde me sitúo para contemplar a liña da fronteira, o río permanente, sabio en caudal. E sei que estou a mirar, aguilloado en ansia de esculca e interpretación, a mesma fotografía, a mesma e insólita paisaxe urbana, de acrópole grega, que tantas veces debeu sentir o meu pai desde os socalcos superiores da cidade, desde detrás da catedral, esa extraordinaria arquitectura sen semellanza. Sei que el soñaba, coma min, coa utopía de ingresar na clausura de cada xardín e comprender así todas as vidas desas casas fantásticas que parecen doutra terra, doutro mundo.

Xosé María Alvarez Cáccamo

PONTEDEUME

lembro as barcas atadas a un cabo

no peirao de Pontedeume

abaneadas polos ventos e a maré

as gaivotas colosais na vibración do aire

e as gándaras de nubes a pousar sobre os piñeiros

e quen pasará esa ponte quen se despide

co pano branco e oxidado da camelia?

o sol e a sombra

os peixes con ollos de mazá rebulen na saudade

un papel engurrado voa e arrástrase polas rúas e o mercado

e aquela canción como era a canción?

por que de todo este escenario

me escollerían as barcas?

Eva Veiga

galería

Vilagrafías

Verín

O lugar do corazón

Tal vez foi Julio Cortázar o autor da seguinte sentencia: «Todo o que se escribe nestes tempos e que paga a pena ler está orientado cara á nostalxia». Creo que non se equivocaba. Eu, máis excesivo aínda, diría con Proust que non existen máis paraísos que os perdidos. A infancia, por exemplo. Nela xogabamos a cambiar cromos na Praza Maior, ou na rúa do Pozo, ou na Alameda. Pero non eran cromos de Verín, senón de fútbol: distantes e distintos. Por iso esta idea de reescribir a miña vila en escasos caracteres resulta estimulante: unha idea da memoria que alumbra evocadora e suxerente. Non se trata simplemente de coleccionar imaxes fermosas, senón de algo máis importante para quen sosteña esta imaxe nas mans: o territorio da memoria, Verín. Creo que aquí figuran –aínda que só sexa en función evocativa– os espazos que ao longo dos anos foron constituíndo parte da cultura da miña tribo: o castelo, o río, San Lázaro, a Rúa Maior, as igrexas e prazas, as fontes de auga curadora, os edificios insólitos. Aquí, aínda que non o queiramos, estamos nós debuxados con lume imborrable. Nós, coas discordias e diferencias e coincidires e credos e particularidades que nos unen e desunen. Nós cabalgando o cabalo azul dos soños, perseguindo unha luz situada no horizonte de todas as palabras, dos amores arrebatados, dos ganados, das esperanzas e infernos de cada día, do fervor da ilusión, da néboa e soles e invernos que a nosa pel garda baixo sete chaves (ou baixo sete chuvias, non sei). Nós, ou Verín, que é o mesmo. Nós, eu, con poucos anos e cunha presa de imaxes entre os meus ollos. Repetidas a maioría. Pero iso, aínda que non o queiramos, é o noso propio existir: unha repetición constante, envolvente, circular. E sempre regresamos aos lugares do corazón que nos perfilaron como somos, coas nosas escasas virtudes, cos nosos tantos defectos. Velaquí a oportunidade de revivirme, de reemocionarme, reencantarme: palpando a imaxe da miña terra nas nubes da memoria. Regresar aos lugares do corazón: eses que nos definen e perfilan, que non poden mentir porque son parte do noso adentro. Os lugares do corazón, eses onde imos perdendo os anos. Perdendo os anos e ganando a vida.

Vén ao meu entendemento, flor de melancolía, a frase de Cortázar: a nostalxia, o desexo incólume de prenderme ao castelo de Monterrei, Támega, ao todo que fun e son. Tribo milenaria que aviva o desexo de seguir vivindo. En Verín, especialmente.

Xosé Carlos Caneiro

Su título va aquí

Your content goes here. Edit or remove this text inline or in the module Content settings. You can also style every aspect of this content in the module Design settings and even apply custom CSS to this text in the module Advanced settings.

Anxo Cabada